Żywienie pacjentów z dysfagią w szpitalu
Standardy IDDSI i nowa jakość diet o zmienionej konsystencji

Każdego roku tysiące pacjentów hospitalizowanych w Polsce ma problem z połykaniem pokarmów – dysfagię.

Dotyczy ona szczególnie pacjentów:

  • po udarach,
  • z chorobami neurologicznymi,
  • po operacjach głowy i szyi,
  • w podeszłym wieku.

W takich przypadkach konieczne jest stosowanie diet o zmienionej konsystencji, które są bezpieczne do połykania.

Jednocześnie dieta powinna zapewniać odpowiednią wartość odżywczą – szczególnie białko, które jest kluczowe dla procesu leczenia i regeneracji.

Na podstawie dostępnej literatury klinicznej oraz wyników badań populacyjnych, epidemiologia dysfagii w Polsce wskazuje na ogromną skalę problemu, szczególnie w grupach pacjentów obciążonych chorobami neurologicznymi i onkologicznymi.

Poniżej szczegółowe dane kliniczne dotyczące rozpowszechnienia zaburzeń połykania:

  • Pacjenci po udarze mózgu: Jest to grupa najbardziej narażona na dysfagię neurogenną. Szacuje się, że nawet 50% pacjentów w fazie ostrej udaru doświadcza problemów z połykaniem. Dane z badania PolSenior 2 potwierdzają, że dysfagia jest jednym z kluczowych ogniw prowadzących do niedożywienia w tej grupie – ponad 26,6% osób, które przeżyły udar, zostało zdiagnozowanych jako niedożywione według rygorystycznych kryteriów GLIM.
  • Choroby neurodegeneracyjne: Dysfagia jest wpisana w naturalny przebieg schorzeń takich jak:
    • Stwardnienie zanikowe boczne (SLA): Gdzie zaburzenia połykania są krytycznym elementem progresji choroby.
    • Choroba Parkinsona i demencja: W tych grupach dysfagia znacząco utrudnia przyjmowanie adekwatnej ilości substancji odżywczych.
    • Stwardnienie rozsiane (SM): Wymaga ono stosowania specyficznych narzędzi (np. kwestionariusz DYMUS) do wykrywania wczesnych objawów zaburzeń połykania.
  • Nowotwory: Problem dysfagii o podłożu mechanicznym i czynnościowym występuje powszechnie u pacjentów z nowotworami w obrębie głowy i szyi, a także w przypadkach guzów twarzoczaszki, przełyku, żołądka czy trzustki.
  • Populacja geriatryczna: U osób starszych dysfagia często wynika z fizjologicznych zmian inwolucyjnych, takich jak osłabienie siły mięśni przełyku oraz zmniejszone wydzielanie śliny. W badaniach przesiewowych (np. skala MNA lub GLIM) problemy z połykaniem i żuciem są wskazywane jako jedna z głównych przyczyn ograniczenia ilości spożywanych posiłków w ciągu ostatnich trzech miesięcy.

Konsekwencje kliniczne: Dysfagia jest uznanym czynnikiem ryzyka aspiracji i zachłystowego zapalenia płuc, co u pacjentów hospitalizowanych drastycznie pogarsza rokowania, wydłuża czas leczenia i zwiększa śmiertelność.

W polskim systemie ochrony zdrowia obowiązkowa przesiewowa ocena stanu odżywienia (np. NRS 2002) przy przyjęciu do szpitala (z wyłączeniem SOR) pozwala na identyfikację pacjentów z grup ryzyka, u których dysfagia mogłaby prowadzić do dalszego wyniszczenia organizmu. W takich przypadkach rekomendowana jest modyfikacja konsystencji pokarmów na płynną o odpowiedniej gęstości, co umożliwia bezpieczne żywienie i utrzymanie samodzielności pacjenta.

foodmix logo

Pełnowartościowe dania w formie puree o wysokiej zawartości białka.

Prosty skład, bez konserwantów i ulepszaczy, o wydłużonym terminie przydatności do spożycia (do 365 dni).

Telefon

+48 887 788 024

E-mail